Uzman Görüşü. Ekonomim yazarı Zeynep Gürcanlı’nın köşe yazısından derlenmiştir.
Türkiye ve Azerbaycan uzun zamandır kendilerini “tek millet, iki devlet” olarak tanımlıyor. Bu sıcak ifadenin arkasında ise son derece somut bir ekonomi var: iki yönlü on milyarlarca dolarlık yatırım, petrokimya projeleri ve uzun vadeli doğal gaz anlaşmaları. Ekonomim yazarı Zeynep Gürcanlı, iki ülke arasındaki ortaklığın olgunlaştığına dikkat çekiyor: Güçlenen Bakü, giderek daha fazla eşit bir ortak ve pragmatik bir yatırımcı gibi davranıyor. Türkiye–Azerbaycan iş ilişkilerinin neye dayandığını ve şirketler için ne anlama geldiğini özetledik.
Kısaca
- Türkiye’nin Azerbaycan’daki doğrudan yatırımları yaklaşık 18 milyar dolar, Azerbaycan’ın Türkiye’deki yatırımları 21 milyar dolara yakın.
- Yalnızca SOCAR, Türkiye’de enerji, petrokimya ve lojistiğe 18 milyar doları aşan yatırım yaptı ve yaklaşık 5 bin kişiye istihdam sağlıyor.
- SOCAR, Türkiye’de yaklaşık 7 milyar dolarlık yeni bir petrokimya yatırımını değerlendiriyor.
- 15 yıllık anlaşmaya göre 2029’dan itibaren Abşeron sahasından Türkiye’ye toplam 33 milyar metreküp gaz gelecek.
- İlişkiler, iki güçlü ekonomi arasında eşit bir ortaklığa doğru evriliyor.
Türkiye ve Azerbaycan birbirine ne kadar yatırım yaptı?
Toplamda yaklaşık 40 milyar dolar; iki yöndeki yatırımlar neredeyse eşitlendi. Gürcanlı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıkladığı verileri aktarıyor:
| Gösterge | Tutar |
|---|---|
| Türkiye’nin Azerbaycan’daki doğrudan yatırımları | yaklaşık 18 milyar $ |
| Azerbaycan’ın Türkiye’deki yatırımları | 21 milyar $’a yakın |
| Bunun içinde SOCAR (enerji, petrokimya, lojistik) | 18 milyar $’ın üzerinde |
| STAR Rafinerisi | yaklaşık 7 milyar $ |
| SOCAR’ın Türkiye’deki çalışan sayısı | yaklaşık 5 bin |
SOCAR’ın Türkiye’deki projeleri neler?
Azerbaycan devlet şirketinin Türkiye’deki başlıca varlıkları, İzmir Aliağa’daki STAR Rafinerisi ve Petkim petrokimya kompleksi. SOCAR ayrıca Türkiye’de yaklaşık 7 milyar dolarlık yeni bir petrokimya yatırımını değerlendiriyor. Yazara göre bu, ekonomik ilişkilerin büyüme potansiyelini koruduğunu gösteriyor.
Azerbaycan gazı nasıl bir rol oynuyor?
Gürcanlı’ya göre enerji, karşılıklı bağımlılığın en stratejik boyutu. Türkiye, Azerbaycan gazının Avrupa’ya taşınmasında kilit transit ülke ve aynı zamanda önemli alıcılarından biri.
Haziran 2026’da imzalanan 15 yıllık anlaşmaya göre, 2029’dan itibaren Abşeron sahasından Türkiye’ye toplam 33 milyar metreküp gaz taşınacak. Bu, Türk sanayisi için yeni bir uzun vadeli tedarik kaynağı, Azerbaycan için ise güvenceli bir pazar anlamına geliyor.
Ortaklığın niteliği nasıl değişiyor?
Yazar, Azerbaycan’ın 2020 sonrasında belirgin biçimde güçlendiğini ve Ankara ile yakınlığını korurken kendisini “eşit bir ortak” olarak konumlandırdığını belirtiyor. Bu, iş yapış tarzında da görülüyor: Bakü desteği karşılıklı fayda sağlayan yatırımlar şeklinde kurgulamayı tercih ediyor. Yazıdaki örnek: 2021-2022 döneminde Azerbaycan Devlet Petrol Fonu (SOFAZ), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na altı ay vadeli 1 milyar avroluk mevduat yatırdı ve bunu yatırım olarak tanımladı.
Gürcanlı’nın vardığı sonuç: Enerji yatırımları ve ticaret iki ülkeyi “birbirine bağlamaya devam ediyor” ve her iki taraf da bu ortaklığın değerinin farkında. Değişen yakınlık değil, ilişkinin biçimi: “büyük ağabey ve küçük kardeş” anlayışından iki güçlü ekonominin ortaklığına.
İş dünyası için ne anlama geliyor? (TRBW yorumu)
- Bağlar güçlü ve uzun vadeli. Yaklaşık 40 milyar dolarlık karşılıklı yatırım ve 15 yıllık gaz anlaşması sağlam bir zemin oluşturuyor. SOCAR’ın Türkiye’deki ve Türk şirketlerinin Azerbaycan’daki projeleri uzun soluklu.
- Ticari koşullar öne çıkıyor. Taraflar giderek daha fazla iş dünyasının diliyle konuşuyor. Türkiye–Azerbaycan ekseninde çalışan şirketlerin anlaşmalarını açık piyasa koşullarına ve sağlam sözleşmelere dayandırması, finansmanı ve hukuki korumayı kolaylaştırır.
- Petrokimya büyüme alanı. SOCAR’ın yaklaşık 7 milyar dolarlık yeni projesi; yükleniciler, ekipman tedarikçileri, lojistik ve hizmet şirketleri için yeni siparişler getirebilir.
- Türkiye’nin gaz merkezi rolü güçleniyor. Azerbaycan’dan uzun vadeli tedarik piyasaya öngörülebilirlik katıyor; bu, sanayideki enerji kullanıcıları için iyi bir haber.
Sık sorulan sorular
Azerbaycan Türkiye’ye ne kadar yatırım yaptı?
21 milyar dolara yakın; bunun 18 milyar doları aşan kısmı SOCAR’ın enerji, petrokimya ve lojistik yatırımları.
Türk şirketleri Azerbaycan’a ne kadar yatırım yaptı?
Türkiye’nin Azerbaycan’daki doğrudan yatırımlarının yaklaşık 18 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
Abşeron gazı Türkiye’ye ne zaman gelmeye başlayacak?
Haziran 2026’da imzalanan anlaşmaya göre 2029’dan itibaren; sözleşme süresince toplam 33 milyar metreküp.
Zeynep Gürcanlı kimdir?
Ekonomim’de “Yedi Düvel” köşesini yazan gazeteci; Türkiye’nin dünya ekonomisi ve siyasetindeki yerini ele alıyor.
Kaynak
Zeynep Gürcanlı, “Yedi Düvel” köşesi, Ekonomim, 2 Kasım 2026 — yazının tamamını okuyun.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Köşe yazarının görüşleri TRBW yayın kurulunun görüşlerini yansıtmayabilir. Rakamlar köşe yazısının yayın tarihi itibarıyladır.




