Türk İşletmeleri İçin İngiltere ile Ticaret Fırsatları
İngiltere ile Türkiye arasında mevcut olan Serbest Ticaret Anlaşması (FTA), 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren yürürlükte olup, sanayi ürünleri için sıfır tarifeli erişim, tarım gıda ürünleri için tercihli terimler ve ihracatçılar için idari yükleri azaltan modernleşmiş gümrük prosedürleri sunmaktadır. 2026 yılının ikinci yarısında hayata geçirilmesi planlanan ve hizmetler, dijital ticaret ve yapay zeka gibi alanları kapsayacak yeni bir “gelecek nesil” FTA için görüşmeler sürmektedir.
İki Ülke Arasındaki Ticaret Durumu
2025 yılı üçüncü çeyrek itibarıyla İngiltere ve Türkiye arasındaki ikili ticaret, mal ve hizmetlerde 28,3 milyar sterlin seviyesinde gerçekleşmiş olup, İngiltere’nin Türkiye’ye ihracatı yıllık bazda %6,4 artış göstererek 10,1 milyar sterlin olmuştur. Bu ticaretten Türkiye, ihracatta %60’lık bir fazlalığa sahiptir. Hedef, güncellenmiş FTA ve 16 maddelik bir JETCO Eylem Planı ile ticareti orta vadede 70 milyar dolara çıkarmaktır.
İngiltere İthalat Yönetmelikleri ve Gümrük Prosedürleri
Brexit sonrası İngiltere’nin Türkiye’den ithalatları, sanayi ürünleri için sıfır tarifeli erişimi sağlayan 2021 FTA köken kurallarına uygun olarak yapılmaktadır. Türk ihracatçıları için önemli prosedürler şunlardır:
- Gümrük Beyannameleri: Onaylı acenteler aracılığıyla Tek İdari Belge (SAD/C88) sunulması gerekmektedir. FTA’ya uygun olmayan durumlarda İngiltere Küresel Tarifesi kullanılmalıdır.
- İhracatçılara Bildirimler: YAPTIRIM Bildirimlerini takip ediniz.
- Uyumluluk Adımları: Ürün uygunluğunu doğrulayın, vergi ve harçları hesaplayın, Türkiye’ye özel rehberlik için İhracat Destek Hizmetine erişin.
- Hizmet Modu Dağılımı: Türkiye’den ithal edilen hizmetlerde mode 2 (tüketim yurt dışında) %80,2 oranındadır, bu sağlık turizmi ve danışmanlık gibi alanları desteklemektedir.
Türk İhracatçıları İçin Sektör Bazlı Fırsatlar
Gelişmiş FTA, Türk ihracatçılarına İngiltere’deki yüksek büyüme potansiyeline sahip alanlara giriş yapma fırsatı sunmaktadır. Sektör bazlı imkanlar:
- İmalat/Otomotiv/Tekstil/Makine: Sıfır tarifeler tedarik zincirlerini korur, geliştirilmiş erişim ve gümrük basitleştirmesi ihracatı artırır.
- Tarım/Gıda: Üreticiler için iyileştirilmiş terimler ve daha net standartlar sunulmaktadır.
- Hizmet/Dijital (Fintech, AI, Yazılım): Sınır ötesi tedarik için yeni liberalleşme imkanları ve İngiltere’nin AI finansmanları Türk teknolojik girişimlerini cezbetmektedir.
- Mimarlık, danışmanlık, sağlık turizmi gibi diğer alanlarda da Türk iş insanları için JETCO yatırımları destek vermektedir.
Türk Girişimciler İçin Hazırlık Adımları
- Resmi tarife araçlarını kullanarak tedarik zincirlerinizin FTA uygunluğunu inceleyin.
- GOV.UK raporlarını (en son: 2 Şubat 2026) ve JETCO güncellemelerini takip edin.
- Gümrük beyanları için İngiltere temsilcileri ile iş birliği yapın; FTA yükseltmesi sonrası hizmetlerin genişletilmesine hazırlanın.
- KOBİ odaklı ESS ve Türk gümrükleri hakkında iş etkinliklerini keşfedin.
Türkiye, İngiltere’nin 17. en büyük ticaret ortağı konumunda olup, 57,000 iş alanı yaratmaktadır. FTA iyileştirmesi, dengeli bir büyümeyi hedeflemektedir.
Sonuç
İngiltere ile Türkiye arasındaki mevcut ve güncellenmesi planlanan Serbest Ticaret Anlaşması, Türk işletmeleri için hem mal hem de hizmet ticaretinde uzun vadeli ve stratejik fırsatlar sunmaktadır. Özellikle dijital ticaret, fintech, yapay zeka ve yüksek katma değerli imalat sektörleri, yeni nesil FTA ile daha rekabetçi bir zemine taşınacaktır.
Türk ihracatçılarının sürdürülebilir başarı elde edebilmesi için FTA uygunluğu, gümrük prosedürlerine tam uyum ve İngiltere pazarındaki regülasyonların yakından takibi kritik önem taşımaktadır. Doğru hazırlık ve stratejik konumlandırma ile İngiltere pazarı, Türk işletmeleri için orta ve uzun vadede istikrarlı büyüme potansiyeli sunmaktadır.