Gübreler, 2025’te Türkiye-Türkmenistan ticaretinde büyüme gösteren ana alanlardan biri oldu. Toplam ticaret gerilerken Türkiye’nin Türkmenistan’dan azotlu ve potaslı gübre alımları belirgin biçimde arttı. Türk tarım girdisi ve gübre dağıtım şirketleri için bu, uzun vadeli tedarik ilişkileri kurmak açısından dikkat çekici. Bu yazıda resmî verilerle gübre ve kimya ticaretini ele alıyoruz.
Kısaca
- Türkiye’nin Türkmenistan’dan azotlu mineral veya kimyasal gübre ithalatı 2025’te %63 artarak 86,1 milyon dolara ulaştı.
- Potaslı gübre ithalatı %43,4 artarak 41,2 milyon dolar oldu.
- Türkmenistan’ın dünyaya azotlu gübre ihracatı 357,7 milyon, potaslı gübre ihracatı yaklaşık 366 milyon dolar.
- Potaslı gübre ihracatının parasal değeri %174,2 arttı.
- Propilen ve diğer olefin polimerleri ithalatı ise %56,7 azaldı.
Türkiye Türkmenistan’dan ne kadar gübre alıyor?
2025’te Türkiye Türkmenistan’dan 86,1 milyon dolarlık azotlu, 41,2 milyon dolarlık potaslı gübre ithal etti.
| Ürün (2025) | Türkiye’nin Türkmenistan’dan ithalatı | Türkmenistan’ın dünyaya ihracatı |
|---|---|---|
| Azotlu gübreler | 86,1 milyon dolar; +%63 | 357,7 milyon dolar |
| Potaslı gübreler | 41,2 milyon dolar; +%43,4 | Yaklaşık 366 milyon dolar; +%174,2 |
| Propilen ve diğer olefin polimerleri | Yaklaşık 9,7 milyon dolar; -%56,7 | — |
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkmenistan Ülke Profili 2026.
Gübre büyümesi tüm kimya sektörüne genellenebilir mi?
Hayır. Propilen ve diğer olefin polimerleri grubunda Türkiye’nin ithalatı %56,7 azaldı. Gübredeki büyüme tüm petrokimya ürünlerine atfedilemez.
Kaynak dokümanın değerlendirmesine göre gübreleri genel «kimya ürünleri» kategorisinde değil, daha ayrıntılı incelemek gerekiyor: ürünün türü, bileşimi, ambalajı ve müşterinin kullanım amacına göre ayrı pazarlar araştırılmalı. Parasal değerdeki artışın üretim miktarından mı, fiyattan mı, yoksa yeni pazarlardan mı kaynaklandığını belirlemek için ek miktar verisi gerekiyor.
Türk şirketleri için ticari fırsatlar
İncelenmesi gereken alanlar:
- uzun vadeli tedarik sözleşmeleri;
- dağıtım ortaklığı;
- müşterinin ürün gerekliliklerine uygun hazırlık.
Bu tür sözleşmelerde yalnızca malın fiyatı değil; taşıma, depolama, kalite göstergeleri ve ödeme koşulları birlikte değerlendirilmeli. Bu yaklaşım, iki ülkenin ticaretinde hammadde tedarikini daha istikrarlı üretim ilişkilerine dönüştürmeye yönelik olabilir.
Sık sorulan sorular
Türkiye Türkmenistan’dan ne kadar azotlu gübre alıyor?
2025’te 86,1 milyon dolar; %63 artış.
Türkmenistan’ın toplam gübre ihracatı ne kadar?
Azotlu gübrede 357,7 milyon, potaslı gübrede yaklaşık 366 milyon dolar.
Gübre tedarik sözleşmesinde nelere dikkat edilmeli?
Fiyatın yanı sıra taşıma, depolama, kalite göstergeleri ve ödeme koşullarına.
Kaynak
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkmenistan Ülke Profili 2026: ticaret.gov.tr
Bu materyal bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım ya da hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Rakamlar resmî kaynaklara dayanır; ticari değerlendirmeler editoryal analizdir.