Azerbaycan ve Türkiye arasındaki ilişkiler “tek millet, iki devlet” formülüyle tanımlanır. Ancak 2026’da bu formülün arkasında son derece somut bir iş gündemi duruyor: ticaret hacmine ilişkin iddialı hedefler, serbest ticaret müzakereleri, onlarca milyar dolarlık karşılıklı yatırımlar ve bölgenin enerji haritasını yeniden çizen ortak altyapı projeleri.
Hedef 15 Milyar Dolar: 2026 Eylem Planı
Şubat 2026’da Bakü’de düzenlenen “Azerbaycan–Türkiye İş Forumu: Dijital Dönüşüm ve Teknoloji Köprüsü” etkinliğinde Türkiye’nin Azerbaycan Büyükelçisi Birol Akgün, tarafların 110 maddeden oluşan 2026 eylem planınıhazırladığını duyurdu. Öncelikler arasında ticareti 15 milyar dolara çıkarmak yer alıyor.
Bugün Türkiye, Azerbaycan’ın en büyük ikinci ticaret ortağı ve Azerbaycan ürünlerinin üçüncü büyük alıcısıkonumunda. 15 milyar dolarlık hedef yalnızca bir beyan değil — şu an inşa edilen somut mekanizmalarla destekleniyor.
Serbest Ticaret Anlaşması: Müzakereler Aktif Aşamada
Yeni ticari mimarinin temel taşlarından biri, iki ülke arasındaki serbest ticaret anlaşması. İlk görüşmeler 2024’te başladı, 2025’te teknik aşamaya geçildi ve ana müzakere turu 2026’ya planlandı.
Türk taraf, özellikle Karabağ dahil Azerbaycan’ın yeniden yapılandırılan bölgelerinden gelen ürünler için önemli tercihler önermeye başladı. Paralel olarak Bakü’de e-ticaret alanında bir Mutabakat Muhtırası imzalandı: taraflar ortak bir dijital pazara doğru ilerlemeye başladı.
İş dünyası için serbest ticaret anlaşması, piyasalara erişimde köklü bir değişim anlamına geliyor: düşen tarifeler, basitleşen sertifikasyon, hizmet ticareti ve yatırım çekiminde yeni olanaklar. Azerbaycan ihracatçıları için 85 milyonluk Türk pazarına gümrüksüz erişim gerçeğe yaklaşıyor; Türk firmalar içinse Azerbaycan’da güçlü tercihli konuma kavuşmak söz konusu.
Yatırımlar: İki Yönde 36 Milyar Dolar
Azerbaycan ile Türkiye arasındaki karşılıklı yatırımlar, olağan ikili ortaklığın çok ötesine geçmiş durumda.
2025 verilerine göre:
- Türk şirketleri Azerbaycan ekonomisine 16 milyar dolar yatırdı
- Azerbaycan’ın Türkiye’ye yatırımları 20 milyar dolara ulaştı — büyük bölümü petrol rafinerisine, petrokimyaya ve gaz altyapısına 19 milyar dolar yatıran SOCAR üzerinden
- Türk müteahhitlerin Azerbaycan’da yürüttüğü projelerin toplam değeri Şubat 2026 itibarıyla 18 milyar dolarayaklaştı
Bu, bölgede en derin karşılıklı yatırım formatlarından biri — beyan niyetleriyle değil, gerçek varlıklarla desteklenmiş.
Enerji: Gaz, Petrol ve Yeşil Koridor
Enerji, Azerbaycan-Türkiye ortaklığının tarihsel temeli ve en önemli stratejik varlığı.
Mevcut altyapı:
- Bakü–Tiflis–Ceyhan (BTC) Boru Hattı — Hazar petrolünü Türkiye’nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Limanı’na taşıyor
- TANAP (Trans-Anadolu Doğalgaz Boru Hattı) — Azerbaycan gazını Türkiye’ye ve oradan 10 Avrupa ülkesine, ayrıca Türkiye üzerinden Suriye’ye iletiyor
- Bakü–Tiflis–Kars Demiryolu — Hazar Havzası’nı Türkiye’nin demiryolu ağına bağlıyor
Yeni boyut — yeşil enerji. Mayıs 2026’da Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan enerji bakanları, yeşil enerji koridoruna ilişkin bir yol haritası hazırlanması konusunda mutabık kaldı. Bu proje, Azerbaycan ve Orta Asya’dan yenilenebilir enerjiyi Avrupa’ya taşımayı hedefliyor. Azerbaycan, işgalden kurtarılan Karabağ topraklarını yeşil enerji bölgesi ilan etti: ülkenin yenilenebilir enerji potansiyeli yaklaşık 200 GW olarak değerlendiriliyor. Türkiye, bu enerji akışının hem transit güzergâhı hem de ortak yatırımcısı konumunda.
Dijital Dönüşüm: Ortaklığın Yeni Boyutu
Şubat’taki iş forumunun “Dijital Dönüşüm ve Teknoloji Köprüsü” temasıyla düzenlenmesi tesadüf değil. Her iki ülke de dijital ekonomiye aktif yatırım yapıyor ve bu alandaki ortaklık henüz başlangıç aşamasında.
Azerbaycan’da 2026’ya kadar aktif girişim sayısının 220’den 500’e çıkması bekleniyor. Bakü, Gence ve Karabağ’ın yeniden yapılandırılan şehirlerinde akıllı şehir (Smart City) programı çerçevesinde dijital yönetim sistemleri hayata geçiriliyor. Türk teknoloji şirketleri bu gündem için en doğal ortak: dil ve kültür yakınlığı, pazar bilgisi, dijital altyapı deneyimi. İmzalanan e-ticaret mutabakat muhtırası, iki ekonominin daha derin dijital entegrasyona doğru attığı ilk adım.
Ulaşım ve Orta Koridor
Azerbaycan ve Türkiye, Çin ile Avrupa’yı Hazar ve Kafkasya üzerinden birleştiren Orta Koridor’un (Trans-Hazar Uluslararası Ulaşım Güzergâhı) kilit halkaları. Küresel lojistik zincirlerinin yeniden şekillendiği bu dönemde bu güzergâhın önemi ciddi biçimde arttı.
Ayrı bir başlık olarak Zengezur Koridoru öne çıkıyor: Azerbaycan ile Türkiye’yi Ermenistan toprakları üzerinden kara ve demir yolu bağlantısıyla doğrudan birleştirmeyi hedefliyor. Bu projenin hayata geçmesi, yeni bir ulaşım güzergâhı açacak ve ikili ticarete ek bir ivme kazandıracak.
Karabağ: Yeni Yatırım Sınırı
İşgalden kurtarılan toprakların yeniden inşası, Türkiye’nin özel yer tuttuğu ayrı bir yatırım ekseni. Türk inşaat ve mühendislik şirketleri Karabağ’ın yeniden yapılandırılmasına aktif biçimde katılıyor. Türk taraf, hazırlanan serbest ticaret anlaşması çerçevesinde yeniden inşa edilen bölgelerden gelen ürünler için kendi pazarına tercihli erişim öneriyor.
Yeşil enerji bölgesi, akıllı şehirler ve tercihli üretim alanı olarak Karabağ — yalnızca sembolik bir proje değil, her iki ülkenin şirketleri için gerçek bir yatırım platformu.
İş Dünyası İçin Ne Anlama Geliyor?
Türk inşaat ve mühendislik şirketleri için — Azerbaycan’daki 18 milyar dolarlık proje portföyü büyümeyi sürdürüyor. Karabağ ve Nahçıvan, altyapı çözümlerine yönelik yeni talep odakları.
Azerbaycanlı ihracatçılar için — serbest ticaret müzakereleri, 85 milyonluk Türk pazarına gümrüksüz erişim perspektifi açıyor. Karabağ için özel tercihler gündemin üst sıralarında.
Teknoloji ve BT şirketleri için — iki ülkenin dijital gündemi, e-ticaret, akıllı şehir, siber güvenlik ve ödeme sistemleri alanlarında ortak çözümlere yönelik talep yaratıyor. Türk teknoloji firmaları için Azerbaycan, hem yakın hem de hızla büyüyen bir pazar.
Enerji sektörü için — Azerbaycan–Türkiye–Avrupa yeşil enerji koridoru, yol haritası şu an hazırlanırken, yıllara yayılan ve devasa altyapı talebi olan bir proje. Yenilenebilir enerji üreticileri, kablo ve şebeke altyapısı şirketleri için somut bir fırsat penceresi açılıyor.
Sonuç
2026’da Azerbaycan-Türkiye iş birliği, yalnızca iki dost ülkenin ortaklığı değil. 36 milyar dolarlık karşılıklı yatırımlar, iddialı ticaret hedefleri, serbest ticaret müzakereleri ve Avrasya’nın enerji ile ulaşım haritasını yeniden çizen stratejik altyapı projeleriyle bölgenin en dinamik ikili formatlarından biri. İş dünyası için bu, yüksek potansiyelli ve şimdiden gerçek giriş araçları sunan bir ortam.
Kaynaklar: Day.Az, Anadolu Ajansı, Ritm Avrasya, Trend.Az, Wikipedia (Aralık 2025 — Mayıs 2026)