Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ekonomik iş birliği, 2026 yılında niteliksel olarak yeni bir aşamaya geçmektedir. Daha önce ilişkilerin temelini enerji ve ticaret oluştururken, bugün Azerbaycan ekonomisinin çeşitlendirilmesi ve Türkiye ile çok sektörlü ortaklığın genişlemesi ön plana çıkmaktadır.
Azerbaycan’ın petrol dışı sektörü bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. GSYH içindeki payı %68’e, devlet bütçesindeki payı ise %57,4’e ulaşmıştır. Bu yalnızca bir istatistik değil, ülkenin hidrokarbon bağımlılığını azaltmaya ve sürdürülebilir bir ekonomik model oluşturmaya yönelik uzun vadeli stratejisinin göstergesidir.
Petrol dışı sektör: sürdürülebilir büyüme modeline geçiş
Petrol dışı sektörün büyümesi, Azerbaycan ekonomisinin istikrarının temel faktörlerinden biridir. Petrol üretimindeki durgunluk koşullarında, ekonomik büyümenin ana kaynağı çeşitlendirme haline gelmiştir.
2026 yılında petrol dışı sektörden elde edilen bütçe gelirleri 22,2 milyar manata ulaşmış ve bir önceki yıla göre %10’dan fazla artmıştır. Hükümet, bu oranı 2029 yılına kadar %69–70 seviyesine çıkarmayı planlamaktadır.
Büyümenin arkasındaki faktörler
Bu büyüme birkaç ana unsur tarafından desteklenmektedir:
- iç pazarın gelişimi
- KOBİ’lerin büyümesi
- altyapı yatırımları
- ihracatın genişlemesi
2026 yılında petrol dışı reel GSYH büyümesinin yaklaşık %5 seviyesinde olması beklenmektedir.
İhracat ve sanayi
2026 yılının ilk çeyreğinde petrol dışı ihracat %11,7 artarak 862 milyon dolara ulaşmıştır. Bu durum, Azerbaycan şirketlerinin yeni pazarlara açıldığını göstermektedir.
Petrol dışı sanayi üretimi de büyümektedir — 2025 yılında %5,5 artış kaydedilmiştir.
Türkiye’nin rolü: stratejik ortaklık
Bu dönüşüm sürecinde Türkiye, yalnızca bir ticaret ortağı değil, Azerbaycan ekonomisinin yeniden yapılanmasında stratejik bir aktör haline gelmektedir.
İş birliği şu alanları kapsamaktadır:
- yatırım
- enerji
- altyapı
- lojistik
- teknoloji
Yatırımlar ve entegrasyon
Azerbaycan’ın Türkiye’deki yatırımları yaklaşık 21 milyar dolara ulaşmış olup, ek 7 milyar dolarlık yatırım planı bulunmaktadır.
Bu yatırımlar:
- ekonomik entegrasyonu derinleştirir
- yeni istihdam yaratır
- uzun vadeli iş birliğini güçlendirir
Enerji ve yeni yönelimler
Enerji sektörü hâlâ kilit önemdedir. 15 yıllık süre için 33 milyar m³ gaz tedarik anlaşması bölgesel enerji güvenliği açısından kritik bir adımdır.
Aynı zamanda taraflar:
- yenilenebilir enerji
- “yeşil enerji” koridorları
- elektrik ihracatı
alanlarında da iş birliğini artırmaktadır.
Zengezur Koridoru
2026 yılında aktif faza geçen Zengezur Koridoru, bölgesel lojistik yapıyı yeniden şekillendirecek bir projedir.
Proje:
- Azerbaycan’ı Nahçıvan üzerinden Türkiye’ye bağlayacak
- yeni ticaret yolları oluşturacak
- lojistik maliyetleri azaltacaktır
İş dünyası için fırsatlar
Bu ortaklık çerçevesinde öne çıkan alanlar:
- altyapı projeleri
- lojistik ve taşımacılık
- enerji yatırımları
- ihracat geliştirme
Sonuç
Azerbaycan ve Türkiye, bölgede en güçlü ekonomik ortaklıklardan birini oluşturmaktadır. Petrol dışı sektörün büyümesi ve çok sektörlü iş birliği, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir ekonomik modelin temelini oluşturmaktadır.