Yurt Dışına Açılmak İsteyen Türk Girişimciler İçin Pazara Giriş Rehberi (2025–2026)

Türk girişimcileri ve ihracatçıları için yurt dışı pazarlara açılmak önemli fırsatlar sunarken, aynı zamanda belirli teknik düzenlemelere ve kalite kontrollerine de uyum gerektirmektedir. Özellikle Avrupa Birliği gibi pazarlarda, teknik standartlara uymayan ürünler hem ekonomik yaptırımlara hem de marka imajına zarar verebilir. Bu nedenle, 2025 yılı ve sonrasına yönelik ihracat stratejilerinin iyi planlanması büyük önem taşır.

2025 İhracat Eylem Planı’nın Yol Haritası

Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan 2025 İhracat Eylem Planı, özellikle yeni ihracatçılara pazara giriş desteği sağlamaya odaklanmıştır. Eylem planı kapsamında:

• 12.000 adet pazara giriş belgesi sağlanması
• 330 uluslararası fuara katılım desteği
• 40 küresel tedarik zinciri projesine katılım
• Ticaret diplomasisi ve çok taraflı anlaşmaların genişletilmesi

Kilit Pazarlarda Karşılaşılan Zorluklar ve Uyulması Gereken Kurallar

Amerika Birleşik Devletleri

2024 yılında Türk ihracatı ABD’ye 13 milyar doları aştı. Makine, takı, elektronik, otomotiv yedek parçaları ve halı gibi sektörler öne çıktı. Ancak 2025 yılı Ağustos’unda Beyaz Saray tarafından açıklanan gümrük tarifeleriyle birlikte:

• Genel tarifeler %10’dan %15’e yükseldi
• Otomotiv ürünlerinde tarife %25’e çıktı
• Tekstil ve çelik ürünleri için maliyetler belirgin biçimde arttı

Bu durum, Türk firmalarını çeşitlendirme stratejilerine yöneltmiştir.

Avrupa Birliği

Türkiye’nin AB’ye ihracatı 2024’te 98,4 milyar avroya ulaşırken, AB’nin Türkiye’ye ihracatı 112 milyar avro olarak gerçekleşti. Ancak AB pazarına girmek isteyen Türk girişimcilerin mal ve hizmetlerinde AB teknik düzenlemelerine önceden uyum sağlaması esastır. Aksi halde:

• Ürünler sınırda ret edilebilir
• Ülke imajını zedeleyici yaptırımlar uygulanabilir
• Yasalar: Cumhurbaşkanlığı Kararı 2022/6038 ve 7223 sayılı Kanun çerçevesinde yaptırımlar devreye girer

Kanada

2024 yılı itibarıyla Kanada, Türkiye’den ithal edilen Grup 2 askeri ve savunma ürünleri gibi kontrollü malları Uluslararası Silah Ticareti Antlaşması kapsamında değerlendirmeye başlamıştır. 29 Ocak 2024 itibarıyla:

• İhracat izinleri “davaya özel” (case-by-case) bazda verilmektedir
• NATO dışı ülkelere yeniden ihracat için Türk Hükûmeti’nin son kullanıcı güvencesi istenmektedir (Ukrayna hariç)

Kilit Pazarlar İçin Uyum ve Strateji Tavsiyeleri

Türk İhracatçılarının Uyması Gereken Yasal Yükümlülükler

İhracatçıların Türkiye’ye döviz kazandırma yükümlülükleri, stratejik planlamada göz önünde bulundurulmalıdır:

• İhracat bedelleri, 180 gün içinde Türkiye’ye getirilmelidir (müteahhitler için 365 gün; geçici ihracatlarda 90 gün)
• Bu gelirlerin en az %40’ı ihracatçı bankalar aracılığıyla Türk lirasına çevrilmelidir (Nisan 2022’den itibaren)
• Ek 2 ülkeleri veya düşük tutarlı hizmet ihracatları kapsam dışı bırakılabilir; bu gelirlerin %50’si serbestçe tasarruf edilebilir

Geleceğe Yönelik Büyüme Beklentileri ve Destekler

Türkiye’nin mal ihracatı stratejik hedefleri doğrultusunda 2025’te 273,8 milyar dolar, 2028 itibarıyla ise 308,5 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Büyüme; pazar çeşitliliği artırımı ve AB Karbon Sınır Uyum Mekanizmasına (CBAM) hazırlıkla desteklenecektir.

2025 Yılı Yerli Destekleme Unsurları

• 77 maddelik gümrük kolaylaştırma ve dijitalleşme planı
• 8.500 yeni ihracatçıya yeşil pasaport sağlanması
• Turquality ve Marka destek programlarının genişletilmesi

Tarımsal İhracat Uyarısı

2026’dan itibaren onaylı olmayan hayvansal ürün ithalatlarına ilişkin yeni düzenlemeler AB pazarıyla yapılan tarımsal ihracatı etkileyebilir ve karşılıklı müzakereleri gündeme getirebilir.

Sonuç

Türk ihracatçılar küresel pazarlardaki rekabet gücünü sürdürebilmek için; teknik düzenlemelere uyum, ticaret diplomasisi, lojistik entegrasyon ve döviz kontrol yönetimi gibi alanlarda stratejik hareket etmelidir. 2025 İhracat Eylem Planı ve uluslararası gelişmeler ışığında doğru adımlarla başarılı bir şekilde yeni pazarlara açılmak mümkün olacaktır.