Türk Girişimciler İçin Japonya, İngiltere, Endonezya ve Filipinler’de İhracat Fırsatları: 2025 Yılı Değerlendirmesi
2025 yılı sonuçları itibarıyla Türkiye, uluslararası pazarlardaki konumunu güçlendirmeye yönelik kapsamlı bir adım attı. Ticaret Bakanlığı ile Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) koordinasyonunda yürürlüğe alınan 77 maddelik 2025 İhracat Eylem Planı, 280 milyar ABD doları ihracat hedefi doğrultusunda uygulanmıştır.
Bu plan kapsamında, özellikle ada ekonomileri olan Japonya, İngiltere, Endonezya ve Filipinler pazarlarına açılmayı hedefleyen Türk girişimciler için önemli fırsatlar ortaya çıkmıştır. Yıl sonunda elde edilen veriler, bu pazarların yüksek potansiyele sahip olmakla birlikte farklı dinamikler barındırdığını göstermiştir.
Hedef Pazarlar ve Ticaret Ortamı: 2025 Uygulamalarının Sonuçları
Söz konusu dört ülke, 2025 yılı boyunca farklı ticaret rejimleri ve düzenleyici yaklaşımlar ile öne çıkmıştır. Türkiye’nin bu ülkelerle doğrudan bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) bulunmamasına rağmen, pazarlara erişim;
- Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kuralları,
- Ekonomik Ortaklık Anlaşmaları (EPA),
- Amerika Birleşik Devletleri’nin etkisiyle şekillenen bölgesel tarife düzenlemeleri
aracılığıyla mümkün olmuştur.
Japonya
- Uygulanan ithalat tarifeleri, 2025 yılında genel olarak %15 seviyesinde kalmış; gündeme gelen %25’lik tarife artışı hayata geçirilmemiştir. Çelik ve alüminyum ürünlerinde ise %50 oranı uygulanmaya devam etmiştir.
- İhracat fırsatları, Japonya’nın yürürlükte bulunan 16 EPA anlaşması ve AB dışı ortaklara açık ticaret politikası sayesinde güçlenmiştir. Türkiye’nin makine, otomotiv ve elektronik ürünleri, Japon sanayi talebiyle büyük ölçüde örtüşmüştür.
- Destekleyici unsurlar, gümrük süreçlerinin kolaylaştırılması ve çok taraflı ticaret diplomasisi girişimleri olmuştur.
İngiltere
- Tarife politikaları, 2025 yılı boyunca ABD ile ticaret ilişkilerindeki gelişmelere paralel olarak yeniden değerlendirilmiştir. İngiltere’nin ABD’den yüksek hacimli mal alımına yönelik açıklıkları dikkat çekmiştir.
- İhracat fırsatları, Brexit sonrası dönemde şekillenen ve çeşitliliğe açık ticaret yapısı sayesinde Türk tekstili, otomotiv ürünleri ve çelik sektörü için önemini korumuştur.
- Sağlanan destekler, hizmet ihracatı teşvikleri ve ikili ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar olmuştur.
Endonezya
- İthalat tarifeleri, 2025 yılında %19 seviyesinde uygulanmıştır.
- İhracat fırsatları, yerli katkı payı ve ön muayene gibi bazı tarife dışı engellerin kaldırılmasıyla genişlemiştir. Tarım, havacılık ve enerji sektörlerinde yeni satın alma taahhütleri öne çıkmıştır.
- Destek mekanizmaları, ihracat finansmanı araçları ve fiyat istikrar fonları üzerinden yürütülmüştür.
Filipinler
- Uygulanan ithalat tarifesi, 2025 yılı itibarıyla %19’a düşürülmüştür.
- İhracat fırsatları, askeri iş birliğinin güçlenmesiyle özellikle hizmet ihracatı alanında artmıştır. Türk firmaları; inşaat, makine ve tekstil sektörlerinde rekabet avantajı elde etmiştir.
- Destekleyici düzenlemeler, mal ihracatına yönelik mekanizmalar ve güncellenen gümrük uygulamalarını kapsamıştır.
İhracat Uyum Süreçleri ve Düzenlemeler
2025 yılı uygulamaları, hedef pazarlara girişte başarının temel şartının mevzuata ve teknik standartlara tam uyum olduğunu açıkça ortaya koymuştur.
Ürün Güvenliği ve Kalite Denetimleri
2022/6038 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamında, ihracata konu ürünlere yönelik uygunluk denetimleri 2025 yılında da zorunlu olarak uygulanmıştır.
AB dışı ülkelere yapılan ihracatlarda bu denetimler eksiksiz gerçekleştirilmiş, uyumsuzluk durumlarında yaptırımlar devreye alınmıştır.
İngiltere’ye yapılan ihracatta ise AB ile büyük ölçüde uyumlu standartlar korunmuştur.
Gümrük İşlemleri
Tüm ihracat süreçleri, 2025 yılı boyunca dijital BİLGE sistemi üzerinden yürütülmüştür. Sistem; beyanname işlemleri, muayene süreçleri, vergi uygulamaları (çoğu durumda %0) ve izin mekanizmalarını kapsayarak Türkiye genelindeki tüm ihracat noktalarında aktif olarak kullanılmıştır.
Sektörel Değerlendirmeler
- ABD’nin Türk otomobillerine uyguladığı %15’lik vergi, Japonya’nın EPA kaynaklı avantajlarıyla birleştiğinde rekabet baskısını artırmıştır.
- AB ve ABD standartlarıyla tam uyumlu olmayan ürün gruplarında, özellikle elektronik sektöründe, yüksek ihracat potansiyeli devam etmiştir. Nitekim 2024 yılında yalnızca elektronik ihracatından 774 milyon ABD doları gelir elde edilmiş, bu eğilim 2025 yılında da sürmüştür.
- Yanıltıcı etiketleme yasaklanmış; 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek hayvansal ürün ithalat yasağı, ihracat faaliyetlerini kapsamamıştır.
Stratejik Sonuçlar: TİM ve Diplomatik Kanalların Rolü
2025 yılı deneyimi, TİM’in sunduğu kaynakları ve İhracat Eylem Planı’nın diplomatik bileşenlerini etkin şekilde kullanan firmaların pazara girişte daha başarılı olduğunu göstermiştir.
Özellikle Japonya–Endonezya arasında yürürlükte olan EPA anlaşmaları, transit ve tedarik zinciri avantajları sağlayarak Türk ürünlerinin bu pazarlardaki rekabet gücünü artırmıştır.
Sonuç
2025 yılı sonuçları itibarıyla Japonya, İngiltere, Endonezya ve Filipinler, doğru strateji ile değerlendirildiğinde Türk ihracatçıları için yüksek getiri potansiyeli sunan pazarlar olarak öne çıkmıştır.
Mevzuata uyum, kalite standartları ve düzenleyici gerekliliklere titizlikle uyan firmalar, bu pazarlarda uzun vadeli ve sürdürülebilir bir varlık oluşturmayı başarmıştır.
2025 yılı uygulamaları, devlet destekleri, diplomatik araçlar ve dijitalleşmiş ihracat sistemlerinin Türkiye’nin ihracat hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynadığını açıkça ortaya koymuştur.