Türk Teknoloji Girişimcileri için Rusya ve BDT Pazarlarında Fırsatlar
Türkiye, dijital dönüşüm hamlesi ve teknoloji ihracatını merkezine alan 2024-2028 dönemine ilişkin stratejik çerçevesiyle, Türk girişimcilerin Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinde iş yapmalarını kolaylaştırmaktadır. Bu çerçeve, Türk teknoloji şirketlerinin uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmalarını sağlamayı hedeflemektedir.
Türkiye’nin Stratejik Dijital Dönüşüm Vizyonu
T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi tarafından hazırlanan Türkiye Doğrudan Yabancı Yatırım Stratejisi 2024-2028, dört temel sütun üzerine inşa edilmiştir:
- yeşil dönüşüm
- dijital dönüşüm
- küresel tedarik zinciri optimizasyonu
- insan kaynağı gelişimi
Bu çerçeveyle uyumlu olarak, Ulusal Yapay Zeka Stratejisi 2024-2025 Eylem Planı da yayımlanmış ve Türkiye’nin yapay zeka alanında lider bir ülke olma hedefi ilan edilmiştir.
Teknoloji İhracatçıları için Öncelikli Yatırım Alanları
Son on yılda Türkiye, teknoloji odaklı 214 yatırım projesine ev sahipliği yapmıştır. Rusya ve BDT gibi gelişmekte olan pazarlarda faaliyet göstermek isteyen girişimciler için bu alanlar öne çıkmaktadır:
- yarı iletkenler ve elektronik bileşenler
- bilişim ve iletişim teknolojileri
- e-ticaret ve platform ekonomileri
- yazılım ve oyun geliştirme
- genişbant ve veri merkezi altyapıları
- yapay zeka ve makine öğrenimi uygulamaları
- bulut bilişim teknolojileri
- Nesnelerin İnterneti (IoT) çözümleri
- büyük veri analitiği
- eğitim, sağlık ve finans gibi geleneksel alanların dijitalleşmesi
İhracatı Destekleyen Stratejik Girişimler
Yasal ve Düzenleyici Reformlar
Türkiye, teknoloji şirketlerinin uluslararasılaşmasını teşvik edecek birçok reform gerçekleştirmiştir:
- kripto varlık hizmet sağlayıcılarının sermaye piyasası hukukuna entegrasyonu
- uzaktan çalışmayı kapsayan yeni iş yasası hükümleri
- teknoparklar ve Ar-Ge bölgeleri için vergi teşvikleri
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK), Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğüne (GDPR) uyumlaştırılması
Geliştirilmiş Finansman Mekanizmaları
- teknoloji firmalarına öncelikli uzun vadeli yatırımlar
- girişimcilere yönelik hisselere dayalı uzun vadeli teşvikler
- girişim sermayesi yapılanmalarında yurt dışı yatırım limitlerinin artırılması
- yüksek büyüme potansiyeline sahip halka açık olmayan firmalara yönelik alternatif finansman araçları
Altyapı Yatırımı ve Gelişimi
- 5G ve yeni nesil iletişim teknolojilerinin yaygınlaştırılması
- az hizmet alan bölgelerde genişbant internetin hızlandırılması
- yerli veri merkezi sağlayıcılarının desteklenmesi
- 5G baz istasyonlarının yerli üretiminin teşvik edilmesi
- kuantum bilişim, yapay zeka, blokzincir ve artırılmış gerçeklik gibi alanların geliştirilmesi
Yapay Zekâ Alanında Stratejik Hamleler
Yapay zeka sektörü, Rusya ve BDT gibi pazarlar için büyük fırsatlar barındırmaktadır. Ulusal Yapay Zeka Stratejisi kapsamında altı stratejik öncelik belirlenmiştir:
- yapay zeka yeteneklerinin geliştirilmesi ve insan kaynağı yetiştirilmesi
- TÜBİTAK ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde Ar-Ge ve girişimciliğin desteklenmesi
- veriye erişim ve teknik altyapının yaygınlaştırılması
- sosyoekonomik entegrasyonu hızlandıracak düzenleyici çerçevelerin hazırlanması
- küresel düzeyde uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi
- iş gücü dönüşümü ve yeniden yapılandırmanın sağlanması
Ayrıca, algoritmik hesap verebilirlik, güvenli yapay zeka sertifikaları ve siber tehditlere karşı protokoller de geliştirilmiştir.
KOBİ’lere Yönelik Dijitalleşme Destekleri
Küçük ve orta ölçekli girişimler için özel destekler mevcuttur:
- sanayi odalarında Dijital Dönüşüm Merkezleri kurulumu
- SME Dijitalleşme Platformu ile dijital olgunluk analizi
- dijital tedarikçi tavsiye sistemleri
- KOBİ’lere özel finansman destekleri
- İşbankası ve MEXT iş birliğiyle yürütülen “100 KOBİ’nin İkiz Dönüşüm Yolculuğu Projesi”
Siber Güvenlik ve Veri Koruma Reformları
Mart 2025 itibariyle, Türkiye siber güvenlik yönetimini yeniden yapılandırmıştır. Avrupa Birliği’nin NIS2 Direktifi ile uyumlu hale getirilen yeni yapılar, teknoloji ihracatçılarının uluslararası düzeyde uyumunu kolaylaştırmaktadır.
İhracatta İkiz Dönüşümle Rekabet Avantajı
12. Kalkınma Planı’nın temel eksenlerinden biri “Yeşil ve Dijital Dönüşümle Rekabetçi Üretim”dir. Bu kapsamda:
- bilgi yoğun sektörlere öncelik verilmesi
- iklim dostu teknolojilerin yaygınlaştırılması
- lojistik altyapının modernizasyonu
- nitelikli iş gücünün artırılması
Sonuç ve Değerlendirme
Türkiye’nin 2024-2025 dönemine ilişkin dijitalleşme ve teknoloji odaklı politikaları, Rusya ve BDT gibi stratejik pazarlara açılmak isteyen Türk girişimciler için ciddi fırsatlar barındırmaktadır. Kanun ve düzenlemelerdeki yenilikler, güçlü altyapılar, özel finansman modelleri ve yapay zeka stratejileri girişimcilere kapsamlı destek sunmaktadır.
Tüm bu gelişmeler, Türk teknoloji ihracatçılarının uluslararası düzeyde sürdürülebilir büyüme ve rekabet avantajı elde etmeleri için sağlam bir zemin oluşturmaktadır. Bu bölgelerde iş yapmayı planlayan girişimciler, güçlü bir dijital dönüşüm ve hukuki uyum çerçevesi sayesinde daha güvenli ve verimli bir şekilde pazara giriş yapabilirler.