Türk Girişimciler İçin Rusya ve BDT Pazarlarına Açılma Rehberi
Yurt dışı pazarlara açılmak isteyen Türk girişimciler için özellikle Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri, 2025 itibarıyla cazip yatırım ve ölçeklenme fırsatları sunuyor. Türkiye’deki startup ekosisteminde yaşanan gelişmeler, devlet teşvikleri ve sektör odaklı büyüme stratejileri sayesinde bu bölgelere açılmak artık daha erişilebilir durumda.
Yatırım ve Genişleme Trendleri
Rekor Yatırım Hacimleri
2025’in ikinci çeyreğinde KPMG ve StartupCentrum verilerine göre Türk startup’ları 857,9 milyon dolar yatırım çekti. Bu tutarın büyük kısmı Uber’in Trendyol Go’yu 700 milyon dolara satın almasıyla gerçekleşti. İlk dokuz ayda ise 240 işlemde toplam 475 milyon dolar yatırım yapıldı. Yatırım sayısı azalırken toplam tutarın artması, yatırımcıların daha olgun ve ölçeklenmeye hazır girişimlere yöneldiğini gösteriyor.
Uluslararası Katılım Artıyor
2025’teki ilk üç çeyrekte 65 uluslararası yatırımcı Türk girişimlere yatırım yaptı. Bu yatırımcılar, genellikle olgunluk aşamasına gelmiş ve yurt dışı ölçeğine uygun yapılarla ilgileniyor. IPO ve satın alma yoluyla gerçekleşen küresel çıkışlar da bu ilgiyi artırıyor.
Stratejik Sektörler
Aşağıdaki sektörler, hem yatırım hem de uluslararası genişleme açısından öne çıkıyor:
- yapay zeka (AI)
- sağlık teknolojileri (healthtech)
- fintech
- oyun sektörü
- ileri imalat teknolojileri
- lojistik ve tedarik zinciri yönetimi
2025 itibarıyla, yapay zeka alanındaki yatırımlar tüm işlemlerin yaklaşık %18’ini oluşturuyor.
Uluslararasılaşmayı Destekleyen Resmi Programlar
Start in Türkiye İnisiyatifi
Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi tarafından yürütülen bu program, yurt dışına açılan girişimcilere:
- finansman erişimi
- uluslararası yatırım ağlarına ulaşım
- regülasyon rehberliği
- ortaklık kurulum desteği
gibi alanlarda destek sağlıyor.
Türkiye Tech Visa
Eylül 2024’te hayata geçirilen bu ulusal vize, yenilikçi ve ihracata odaklanan teknoloji girişimlerinde çalışacak profesyonellerin Türkiye’ye ve Türkiye merkezli girişimcilere katılımını kolaylaştırıyor.
Terminal İstanbul
Atatürk Havalimanı’nın eski terminalleri girişimcilik merkezine dönüştürülüyor. 2.000’den fazla teknoloji girişimini destekleyecek bu merkez; uluslararası zirveler, demo günleri ve ağ oluşturma etkinliklerine ev sahipliği yapacak.
İhracatçılar İçin Yasal Çerçeve ve Düzenlemeler
Sektör Sınırlaması Yok
Türkiye, DTÖ üyesi olarak yabancı sermayeye genel anlamda ayrımcılık uygulamıyor. Savunma, medya ve havacılık gibi düzenlemeye tabi sektörler dışında doğrudan yatırımlar önünde ciddi bir engel bulunmuyor.
Yatırımcı Kayıt Süreci
Yatırımcıların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına kayıt yaptırması gerekiyor. Bunun dışında, yatırım süreci büyük ölçüde serbest işliyor.
Tüketici Koruma ve Uluslararası Uyuşmazlıklar
2025 yılı reformlarıyla birlikte:
- Tüketici hakem heyetlerine yapılan başvurularda sınır 149.000 TL’ye yükseltildi
- Yabancı taraflar için prosedürler kolaylaştırıldı
- Değerleme işlemlerinde TCMB döviz kuru esas alınıyor
- Uluslararası işlemlerde Tüketiciyi Koruma Kanunu kapsamındaki idari para cezaları geçerli
Gümrük ve Vergilendirme Güncellemeleri
- İthalatta gümrüksüz sınır 2025 itibarıyla 30 €’ya düşürüldü (önceden 150 € idi)
- AB ülkelerinden gönderilen ürünlerde %30, AB dışı ülkelerde ise %60 oranında gümrük vergisi uygulanıyor (30 € üzerindeki ürünler)
İhracatçılar, hem Türkiye’deki hem de hedef pazarın düzenlemeleriyle uyumlu olmak için lojistik ve gümrük danışmanları ile iş birliği yapmalıdır.
İhracatçılar İçin Pratik Rehber
Pazara Giriş Stratejileri
Türk ihracatçılar şu yöntemlerle uluslararası pazarlara giriyor:
- doğrudan ihracat
- ortak girişimler
- lisanslama ve marka iş birlikleri
- franchising
- dijital pazar yerleri
- şirket satın alma ve birleşmeleri
Seçilecek yol; ürün ve hizmetin hazır olma durumu, hedef ülkenin mevzuat yapısı ve finansal imkanlara bağlı olarak değerlendirilmelidir.
Destekleyici Altyapılar
Devlet; kuluçka merkezleri, ticaret heyetleri, eşleştirme servisleri ve kamu-özel sektör fonlama sayesinde ihracatçıyı güçlendiriyor. Özellikle Kocaeli gibi Anadolu şehirleri de desteklenmeye başlanarak ihracat tabanı İstanbul, Ankara ve İzmir’in ötesine taşınıyor.
Sonuç: Rusya ve BDT Pazarlarına Açılmak İçin Büyük Zaman
Türk girişimciler, güçlü temellere sahip, sektör uzmanlığı olan ve yurt dışı regülasyonlara uyumlu yapılarla küresel pazarlarda hızla büyüme olanağına sahip. Devlet destekli programlar, yatırımcı ilgisi ve teknolojik altyapılar sayesinde Rusya ve BDT ülkeleri, bu büyüme yolculuğunun önemli duraklarından biri olabilir.
