2025 Yılı İçin Rusya ve BDT Pazarlarına Açılmak İsteyen Türk Girişimcilere Rehber

Küresel pazarlara açılmak isteyen Türk girişimciler için 2025 yılı önemli düzenlemeler, teknik gereklilikler ve finansal destek fırsatlarıyla dikkat çekiyor. Özellikle Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerine ihracat planlayan firmalar için mevzuata uyum, ürün güvenliği ve sürdürülebilirlik politikaları artık daha da kritik hale geliyor.

İhracata Uygun Ölçeklenebilir Strateji İçin Temel Unsurlar

Mevzuata Uyum

Türk ihracatçıları, Gümrük Kanunu, İhracat Rejimi Kararı ve İhracat Yönetmeliği’ne uygun hareket etmelidir. İhracat gelirleri 180 gün içinde Türkiye’ye getirilmeli ve bu tutarın en az %40’ı ilgili bankada dövize çevrilmelidir. Ürün kategorisine göre, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ya da Milli Savunma Bakanlığı’nın izni gerekebilir.

Teknik Düzenlemeler ve Ürün Güvenliği

2022/6038 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliği, ürün güvenliği ve uygunluk kurallarını yeniden tanımlıyor. Tüm ihracatçılar TAREKS sistemine kayıt olarak risk bazlı denetim süreçlerinden geçmelidir. 7223 sayılı Ürün Güvenliği Kanunu’na aykırılıklarda ise idari para cezalarının artırıldığı unutulmamalıdır.

Gümrük, Vergi ve E-Ticaret Değişiklikleri

Ağustos 2024 itibariyle uluslararası e-ticaret için eşik değeri 30 Euro’ya düşürülmüştür. AB ülkelerinden gelen ürünlerde vergi oranı %30, diğer ülkeler için ise %60’tır. Ayrıca, 2025 yılında 416 yeni tarife değişikliği yürürlüğe girmiştir; bu değişiklikler ürün sınıflandırması ve fiyatlandırma açısından önemlidir.

Finansal ve Kurumsal Destekler

2025 İhracat Eylem Planı çerçevesinde 8.500 yeni ihracatçının desteklenmesi ve 280 milyar dolar ihracat hedeflenmektedir. Türk Eximbank ve Türkiye İhracat Kredi Bankası finansman sağlarken, TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi), sektör birlikleri ve kamu kurumları politika uyum ve rehberlik sunmaktadır.

AB ile Uyum ve Sürdürülebilirlik

AB ile ticaret, Gümrük Birliği kapsamında devam etmekte olup 2024 sonunda 210 milyar euroyu aşmıştır. AB ülkelerine yapılan ihracatlarda teknik ve çevresel standartlara uyum zorunludur. Temmuz 2025’te devreye girmesi beklenen Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), enerji yoğun sektörlerde karbon raporlama ve uyum zorunluluğu getirecektir.

Raporlama ve Belgelendirme

Ürünlerin menşei belgeleri, uygunluk sertifikaları, etiketleme ve lisans gereklilikleri eksiksiz olarak tamamlanmalıdır. Stratejik, çift kullanım amaçlı ya da kimyasal içeren ürünlerde özel lisanslar gerekebilir.

Türk İhracatçılar İçin Stratejik Adımlar

• güncel Gümrük Kanunu ve İhracat Rejimi Kararı’nı inceleyip uygulamak
• ön ihracat kontrolleri için TAREKS sistemini aktif kullanmak
• yeni ürünler veya pazarlarda etiketleme ve sertifikasyon şartlarını doğrulamak
• hedef ülkelere göre vergi oranları, tarife değişiklikleri ve e-ticaret limitlerini izlemek
• ihracat gelirlerini 180 gün içinde yurda getirip en az %40’ını banka aracılığıyla çevirmek
• Türk Eximbank, Türkiye İhracat Kredi Bankası ve TİM üzerinden finansal destek programlarına erişmek
• karbon raporlama ve sürdürülebilirlik önlemlerini entegrasyon sürecine dahil etmek

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• ihracat kontrolleri ürün ve sektör bazlıdır; güncel duyurular için Ticaret Bakanlığı ve ilgili kurumlar düzenli kontrol edilmelidir
• ürün güvenliği, etiketleme ya da gelir transfer kurallarına uyulmaması halinde idari para cezası ve ihracat yasağı uygulanabilir
• iş birlikleri: iş dünyası dernekleri, sektör birlikleri ve kamu kurumları ile iş birliği yapılmalıdır

2025 İçin Temel Uyum Gereklilikleri: Özet Tablo

Sonuç

2025 yılında Rusya ve BDT ülkelerine başarılı bir şekilde açılmak isteyen Türk girişimciler, mevzuat güncellemelerini yakından takip etmeli, TAREKS sistemi üzerinden uygunluk kontrollerini gerçekleştirmeli ve finansal destek mekanizmalarını etkin şekilde kullanmalıdır. Aynı zamanda, sürdürülebilirlik ve karbon uyumu gibi alanlarda kurumsal kapasiteyi geliştirmek ihracatta rekabet avantajı sağlayacaktır.