2025 Yılında Rusya ve BDT Pazarına Girmek İsteyen Türk Girişimciler İçin Teknik Düzenlemeler ve Kalite Standartları Rehberi
2025 yılı itibarıyla Rusya ve Avrasya Ekonomik Birliği (AEB – ЕАЭС) ülkelerinde teknik düzenlemelerde ve ürün kalitesi taleplerinde önemli değişiklikler yapılmıştır. Türk girişimciler için bu pazarlara açılmadan önce güncel standartlara hakim olmak büyük önem arz etmektedir. Bu makalede, yeni düzenlemelerin yanı sıra uyulması gereken teknik gereklilikler ve pratik öneriler detaylı şekilde sunulmuştur.
Genel Hükümler ve Düzenleyici Yapı
- Rusya ve AEB ülkelerinde ürün kalitesi ve güvenliği konusundaki temel dayanaklar: Gümrük Birliği Teknik Regülasyonları (ТР ТС), AEB Teknik Regülasyonları (ТР ЕАЭС) ve zorunlu standartlar listesidir.
- Bu standartlar arasında ulusal standartlar (ГОСТ) ve kabul gören uluslararası standartlar da yer almaktadır. Bu kapsamda, ürününüzün uygunluğunu bu standartlara göre değerlendirmek gerekir.
- 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren, yeni ГОСТ R ISO 10013-2024 standardı yürürlüğe girmiştir. Bu standarda göre işletmeler kalite yönetim sistemi belgelerini oluşturmak ve güncel tutmakla yükümlüdür. Çevresel ve üretim kontrolünü de içeren bu belge, ürün türüne ve sektöre göre uyarlanabilir.
2025 Yılına Ait Değişiklikler
1 Temmuz 2025 tarihi itibarıyla aşağıdaki teknik regülasyonlarda güncellemeler yürürlüğe girecektir:
- ТР ТС 021/2011 – Gıda Güvenliği Hakkında: Terimlerin güncellenmesi, uygunluk prosedürleri, etiketleme kuralları, hammadde ve ürün güvenliği standartlarında kapsamlı değişiklikler yapılmıştır.
- ТР ЕАЭС 047/2018 – Alkollü Ürünlerin Güvenliği: TР ТС 021/2011 ile uyum sağlanması adına metodolojik ve terminolojik standardizasyon güncellemeleri yapılmıştır.
- 28 Mayıs 2025 itibarıyla: TР ТС “Tahıl Güvenliği” teknik regülasyonuna ilişkin yeni yöntemler ve standartlar listesi güncellenmiştir.
Basitleştirilmiş Uygunluk Onay Süreci
- Eylül 2026’ya kadar, bazı endüstriyel ve gıda ürünleri için uygunluk değerlendirmesi basitleştirilmiş biçimde yürütülebilecektir.
- Bu süreçte üreticiler, laboratuvar testleri olmadan kendi iç verileriyle uygunluk deklarasyonu hazırlayabilirler. Ancak beyaz eşyalar, elektronik cihazlar, yapı malzemeleri, laboratuvar ekipmanları, çocuk oyuncakları, mobilya, tekstil gibi bazı kategoriler bu kolaylıktan muaf tutulmuştur.
- Uygulamanın temel amacı: pazardaki teknik engelleri azaltmak ve ürün arzını artırmaktır.
Ek Gereklilikler ve Eğilimler
- 2025 yılında, teknik regülasyonlara uyum süreçleri daha sıkı denetlenmekte ve şeffaflık artırılmaktadır.
- Sahte belgeler ve standartlara aykırılıklar karşısında üreticilerin yasal sorumlulukları artırılmıştır.
- ISO/IEC 17025 gibi uluslararası standartların kullanımı genişlemektedir. Bu standart, özellikle laboratuvar testleri ve ölçüm güvenilirliği için önemlidir.
- Ayrıca, ihracat yaparken yalnızca federal değil, aynı zamanda AEB ülkelerinin ulusal ve bölgesel standartları da dikkate alınmalıdır.
Türk Girişimciler İçin Uygulamalı Öneriler
- Ürününüzle ilgili güncel teknik regülasyonları gözden geçirin. Ayrıca, tavsiye edilen ve zorunlu standartların listesini edinin.
- GOСТ R ISO 10013-2024 uyarınca, ürününüz için kalite yönetim sistemine ilişkin belgeleri önceden hazırlayın.
- Ürününüzün basitleştirilmiş onay sürecine dahil olup olmadığını kontrol edin. Zorunlu laboratuvar testleri gerektirip gerektirmediğini öğrenin.
- Teknik regülasyonlardaki değişiklikleri düzenli takip edin. Gerektiğinde Rusya Federal Sertifikasyon Ajansı veya uluslararası belgelendirme kuruluşlarından danışmanlık alın.
Sonuç
2025 yılı itibarıyla, Rusya ve AEB ülkelerinde kalite ve güvenlik düzenlemeleri daha yapılandırılmış ve dijital çözümlerle desteklenen bir forma kavuşmuştur. Kalite yönetimi, belgelendirme ve ürün güvenliği için modernleştirilmiş çerçeveler sunulmakta, bazı ürün grupları için ise geçici olarak kolaylaştırılmış uygunluk prosedürleri uygulanmaktadır. Türk girişimcilerin başarılı bir şekilde bu pazarlara girebilmeleri için teknik mevzuatlara zamanında uyum sağlamaları ve uluslararası kalite normlarını iş süreçlerine entegre etmeleri kritik öneme sahiptir.