Rusya ve BDT’de İş Yapmak İsteyen Türk Girişimciler İçin Güncel Muhasebe Kuralları (2025)

Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinde faaliyet göstermeyi planlayan Türk girişimciler için muhasebe ve vergi düzenlemeleri, iş yapma süreçlerinin en kritik noktalarından biridir. 2024 ve 2025 yılları itibarıyla Rusya’daki yabancı şirketler için uygulanacak muhasebe kuralları önemli ölçüde güncellenmiş ve dijitalleşmiştir. Bu rehber, Türk iş insanlarının bu yeni düzene hızlı ve doğru şekilde adapte olabilmesi için hazırlanmıştır.

Rusya’da Faaliyet Göstermek İçin Seçilebilecek Hukuki Yapılar

Bir Türk şirketi, Rusya’da iş yapmak istediğinde aşağıdaki yapılardan birini seçmelidir:

• rusya’da yeni bir tüzel kişilik kurmak (örneğin ООО – Limited Şirket, АО – Anonim Şirket)
• şube veya temsilcilik ofisi kaydı yaptırmak
• ayrı bir tüzel kişilik oluşturmadan faaliyet göstermek (örneğin dijital hizmetlerin satışı için akredite edilmiş yabancı şirket statüsü ile)

Seçilen yapı, şirketin muhasebe raporlaması, vergi rejimi ve denetim kurumlarıyla olan ilişkilerini doğrudan şekillendirir.

2024-2025 Dönemine Ait Yeni Muhasebe ve Vergi Kuralları

1. Genel Muhasebe ve Vergi Yükümlülükleri

• 2024 yılından itibaren tüm şirketler, muhasebe belgeleri ve veri tabanlarını Rusya Federasyonu sınırları içinde saklamak zorundadır
• kayıt işlemleri tamamlanan yabancı şirket veya şubeler, Rusya muhasebe standartlarına (RСBU) uygun şekilde finansal raporlama yapmakla yükümlüdür. Buna ek olarak, büyük ölçekli firmalar Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (MSFO) ile paralel raporlama da yapabilir
• dış ticaret işlemleri için belgeler çift dilli (Rusça ve ana şirketin dili) düzenlenebilir; ancak FNS (Vergi Dairesi) ve diğer kurumlara sunulacak raporlamalar yalnızca Rusça olmalıdır

2. KDV ve Elektronik Raporlama Düzenlemeleri

• 2025 yılı itibarıyla, Rusya’dan ihraç edilmiş ve yurt dışı depolarda bulunan ürünler için sıfır KDV uygulaması genişletilmiştir
• 1 Ocak 2025’ten itibaren, Rusya’da hizmet veya iş yapan yabancı şirketler, bu hizmetlerden elde edilen gelirlerde vergi ajanı statüsünü alarak bireylerin gelir vergisini tahsil etmekle yükümlü olacak
• Yeni “Evrensel Transfer Belgesi” (UPD) ve fatura formatları uygulanacak. Elektronik dokümantasyon standart hale getirilmiştir (FNS Rusya düzenlemesi: 19.12.2023 № ЕД-7-26/970@)

3. Dış Ticaret (VÖD) ve Döviz Kontrolleri

Rusya ile dış ekonomik faaliyetlerde bulunacak firmalar için aşağıdaki muhasebe kuralları geçerlidir:

• tüm ödeme, lojistik ve mal sevki belgeleri Rusya standartlarına uygun şekilde hazırlanmalı ve tercüme edilmelidir
• bankalar ile sözleşmeler ve işlem belgeleri paylaşılmalı, döviz kontrolü belgeleri tam hazırlanmalıdır
• dövizli işlemler Rusya Merkez Bankası kuru üzerinden muhasebeleştirilmelidir
• ithalat ve ihracat işlemlerinde KDV ve gümrük vergileri dikkatle takip edilmelidir

4. Şube ve Temsilcilik Büro Özellikleri

• temsilcilikler yalnızca tanıtım, müzakere, pazarlama gibi etkinlikler için faaliyet gösterebilir; ticari gelir elde edemezler
• şubeler bütün ticari aktiviteler için muhasebe ve vergi yükümlülüklerine tabidir
• yabancı muhasebe yazılımları kullanılabilir ancak Rus raporlama sistemi ile uyumlu hale getirilmesi şarttır

5. İç Hukuki Düzenlemeler ve Dijitalleşme

• 1 Nisan 2025 itibarıyla, tüm şirketlerde “FSBU 28/2023 Envanterleme Standardı” zorunlu hale gelecek
• 2024’ten itibaren Rus Vergi Dairesi (FNS), yabancı şirketleri daha etkin takip edebilmek için yeni dijital yetkiler kazandı. Elektronik yetkilendirme sistemleri üzerinden işlem yapma kolaylaştı

Türk Girişimciler İçin Uygulamalı Tavsiyeler

• rus muhasebe sistemini bilen yerel muhasebecilerle veya danışmanlarla çalışmak önemlidir. Rusya’daki raporlama sistemi, Türkiye veya AB’dekinden daha karmaşık olabilir
• dış ticaret işlemlerine dair belgelerin Rusçaya çevrilmiş olması ve bankalara zamanında sunulması gereklidir
• çift taraflı raporlama desteğine sahip muhasebe yazılımları (MSFO/RSBU) kullanmak faydalı olacaktır
• 2024-2025 döneminde uygulamaya alınan KDV, elektronik dokümantasyon ve vergi ajanlığına dair yeni sistemleri yakından izlemek gerekir

Organizasyon Türlerine Göre Karşılaştırma

Sonuç

Rusya’da 2025 yılı itibarıyla yabancı şirketler için muhasebe süreçleri önemli ölçüde modernize edilmiştir. Bütün işletmelerin veri saklama, elektronik raporlama, vergi uygulamaları ve idari prosedürlere hızlı şekilde adapte olması gerekecektir. Türk girişimcilerin Rus mevzuatına uygun hareket edebilmek için yerel danışmanlık ve muhasebe hizmetlerinden destek almaları kritik önemdedir. Ayrıca, doğru muhasebe sistemleriyle zamanında geçiş yapmak ve dış ticaret belgelerini eksiksiz hazırlamak, başarılı bir pazar giriş stratejisinin vazgeçilmez parçalarıdır.