2025’te Rusya ve BDT’de İş Kurmak: Türk Girişimciler İçin Rehber
Rusya, geniş pazar yapısı ve stratejik coğrafi konumuyla Türk yatırımcılar için cazip bir iş ortamı sunmaktadır. Ancak 2024-2025 yıllarında yürürlüğe giren yeni düzenlemeler kapsamında, yabancı girişimcilerin dikkatli hareket etmesi gerekmektedir. Bu makalede, Türk vatandaşlarının Rusya’da iş kurarken takip etmesi gereken yasal süreçler ve uyması gereken yeni kurallar açıklanmaktadır.
Rusya’da Yabancılar İçin Şirket Türleri
Rusya’da yabancı girişimciler için çeşitli yasal şirket türleri mevcuttur. En yaygın yapılanmalar aşağıda açıklanmıştır.
Limited Şirket (ООО – Общество с ограниченной ответственностью)
OOO, Rusya’da yabancı girişimcilerin en çok tercih ettiği şirket türüdür. Federal Yasa’nın 13. maddesi uyarınca, yabancı vatandaşlar ülkede ticari faaliyet gösterebilir.
OOO Kurulum Şartları
- ülkede geçerli bir oturum izni sahibi olmak
- ticari faaliyet izni veya patent sahibi olmak
- asgari sermaye 10.000 ruble olmalıdır: bu meblağ kayıt tarihinden itibaren dört ay içinde yatırılmalıdır
- yabancı tüzel kişilerin ortak olabilmesi için en az iki katılımcının varlığı zorunludur
Kayıt Süreci
- Faaliyet kodları (OKVED) ve vergi rejiminin (OSNO, USN, ESKH) seçilmesi
- Belgelerin hazırlanması:
- Р11001 başvuru formu
- şirket tüzüğü
- kuruluş kararı veya ortaklar genel kurul tutanağı
- şirketin yasal adresine ilişkin belgeler
- Belgelerin sunumu:
- Online sistem üzerinden
- doğrudan vergi dairesine başvuru ile (4000 ruble devlet harcı)
- çok fonksiyonlu merkezler (MFC) aracılığıyla
- noter aracılığıyla
- Sonuçların alınması: belgeler 3 iş günü içinde değerlendirilir
Uzakta Şirket Kurma (Dijital Yöntem)
Rusya dışında bulunan Türk girişimciler, fiziki olarak Rusya’ya gitmeden de şirket kurabilirler. Gerekli belgeler, Rusya Federasyonu konsolosluklarında imzalanmalı ve noter onaylı olmalıdır.
- Р11001 formu ve vekâletname, konsolosluk yetkilisi huzurunda imzalanmalıdır
- şirketin kuruluş kararı hazırlanmalıdır
- tüm belgeler Rusçaya çevrilmeli ve noter tasdikli olmalıdır
Anonim Şirket (АО – Акционерное общество)
AO, ortakların daha anonim pozisyonda kalmak isteyebileceği durumlarda idealdir. Şirket, hisse senedi ihracı ile sermaye artırabilir ve daha kurumsal bir yönetim modeline sahiptir. Ortaklar, şirketten ayrıldığında sermaye alamazlar; kâr paylaşımı yalnızca şirketin feshiyle mümkündür.
2025 Yılındaki Kısıtlamalar ve Değişiklikler
Yeni yıl itibarıyla yabancı girişimcileri etkileyen bazı önemli değişiklikler hayata geçirilmiştir.
Migrasyon Kurallarında Değişiklik
- vizesiz girişle azami kalış süresi yılda 90 gün olarak sınırlandırıldı
- 5 Şubat 2025 itibarıyla tüm yabancılar için yeni göçmen kayıt sistemine geçildi
Yabancı Çalışanların İstihdamında Kısıtlamalar
- çeşitli sektörlerde yabancı çalışan oranı sınırlı hale geldi:
- alkollü ürün satışında azami %15
- inşaat sektöründe %80
- Moskova bölgesinde yabancılar artık şu sektörlerde çalışamaz:
- gıda hizmetleri
- sağlık
- eğitim
- sosyal hizmetler
İstisnalar
Aşağıdaki kişiler bu kısıtlamalardan muaftır:
- Avrasya Ekonomik Birliği vatandaşları (Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan)
- geçici oturma izni (РВП) veya daimi oturum (ВНЖ) sahipleri
- yüksek vasıflı uzmanlar
Bölgesel Kısıtlamalar
- çalışma izni olan kişi, iznin verildiği bölge dışında çalışamaz
- izin belgelerinde belirtilmeyen mesleklerde çalışmak yasaktır
Türk Girişimciler İçin Önemli Hususlar
Uygun Sektörler
Yabancı ortaklı şirketler, özellikle enerji, savunma ve medya gibi stratejik sektörlerde faaliyet gösteremez. Girişimden önce faaliyet alanları dikkatle analiz edilmelidir.
Vergisel Kısıtlamalar
Yabancı sermayeli şirketler, yerli firmalara sunulan bazı vergi teşviklerinden yararlanamayabilir. Bu konuda detaylı bilgi için Federal Vergi Servisi web sitesine başvurulabilir.
Ceza ve Yaptırımlar
- göçmenlik yasalarının ihlalinde:
- bireyler için 5.000 rubleye kadar para cezası
- şirketler için 500.000 rubleye kadar para cezası
Yasadışı Statüdeki Yabancıların Hakları Yoktur
- evlilik yapamazlar
- şirket kuramazlar
- gayrimenkul veya taşıt alımı gerçekleştiremezler
- bankacılık işlemleri yapamazlar
Sonuç ve Öneriler
Rusya’da iş kurmak isteyen Türk girişimcilerin, gerek şirketleşme prosedürleri gerekse göçmenlik kuralları açısından birçok detayı göz önünde bulundurması gerekmektedir. Tüm süreci hatasız ve mevzuata uygun şekilde yürütmek için, Rusya’da yabancılarla çalışan tecrübeli hukuk firmalarından destek alınması tavsiye edilir.