Rusya ve BDT Pazarında İş Yapmak: 2025 Yılı İçin Öngörüler ve Destekler
Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ile iş yapmak isteyen Türk girişimciler için 2025 yılı önemli fırsatlar ve riskler barındırıyor. Bu pazarlara giriş yapmak isteyenler için mevcut devlet destekleri ve iş stratejileri büyük önem taşıyor. İşte dikkat edilmesi gereken ana faktörler.
İşletme Denetimlerinde Yeni Düzenlemeler
Rusya’da işletmeler için denetim politikalarında önemli değişiklikler yapıldı. İşletmelerin faaliyet güvenliğini sağlamak adına denetim süreçlerinde bazı esneklikler sunuluyor.
- Planlı denetimler hakkında moratoryum: 2030 yılına kadar planlı denetimler büyük ölçüde askıya alınmış durumda. Ancak, bu istisnasız tüm firmalar için geçerli değil. Yüksek risk taşıyan sektörler, örneğin nükleer santraller, hidroelektrik santraller, kimya fabrikaları ve et üretimi yapan işletmeler, bu moratoryumdan muaf tutulmaktadır.
- Plansız denetimlerin devam etmesi: Şikayetler, acil durum tehditleri ve diğer risk göstergeleri varsa, yetkililer yine de plansız denetimler yapabilir. Ayrıca, işletmelere yönelik önleyici ziyaretler gerçekleştirilebilir ve bu ziyaretler 10 güne kadar sürebilir.
Rusya Devleti Tarafından Sunulan Destekler
Rusya, küçük ve orta ölçekli işletmeleri (KOBİ) desteklemek için çeşitli teşvikler sunmaktadır. Türk girişimciler de bu desteklerden faydalanabilir.
- Vergi tatili: Üretim, sosyal veya bilimsel alanlarda faaliyet gösteren yeni bireysel girişimciler (İP), belirli koşullar altında vergi tatili elde edebilir. Ancak bu teşviklerin geçerliliği bölgesel yönetimlere bağlıdır.
- Devlet destekli kredi teminatı: Serbest meslek sahipleri ve KOBİ’ler teminatsız kredi alabilirler. Bu krediler, Rusya’nın KOBİ destekleme kurumu tarafından garanti altına alınmaktadır.
- Mikrokrediler: Devlete bağlı mikrofinans kuruluşları, 5 milyon rubleye kadar ve 3 yıla kadar vadeli krediler sunmaktadır.
- Hızlandırılmış KDV iadesi: Genel vergi rejiminde (OSNO) veya tarımsal vergi rejiminde (ECXN) faaliyet gösteren işletmeler KDV iadelerini hızlandırılmış şekilde alabilirler.
- Genç girişimcilere hibe desteği: 25 yaş altındaki bireysel girişimciler (İP) ve limited şirket kurucuları (ООО), 100 bin ila 500 bin ruble arasında değişen hibelerden faydalanabilir. Arktik bölgesinde ikamet eden girişimciler için bu destek 1 milyon rubleye kadar çıkabilir.
Türk Girişimciler İçin Olası Riskler
Rusya pazarına giriş yapmayı planlayan Türk girişimcilerin bazı ekonomik ve ticari riskleri göz önünde bulundurması önemlidir.
- Yüksek faiz oranları: Rusya Merkez Bankası’nın belirlediği faiz oranları yüksek düzeyde seyretmektedir. Şu an için faiz oranı yıllık %21 seviyesinde olup, 2025 yılı sonunda bu oranın %18’e düşmesi beklenmektedir.
- Sınır ötesi ödemelerde kısıtlamalar: Anketlere göre, işletmelerin %61’i uluslararası ödemelerde olası sıkılaştırmalardan endişe duymaktadır.
- İşgücü sıkıntısı ve maliyet artışı: Anketlere katılan işletmelerin %57’si, kalifiye eleman bulmakta zorlandıklarını ve personel maliyetlerinde artış yaşadıklarını belirtmektedir.
Sonuç
Türk girişimcilerin Rusya ve BDT pazarında başarılı olabilmesi için hem mevcut devlet teşviklerinden faydalanmaları hem de olası riskleri iyi analiz etmeleri gerekmektedir. Vergi avantajları, devlet garantili krediler ve genç girişimciler için sunulan teşvikler, bölgede iş yapmayı cazip hale getirmektedir. Ancak yüksek faiz oranları, çalışma gücü eksikliği ve sınır ötesi ödemelerde yaşanan zorluklar nedeniyle detaylı bir iş planı yapılması şarttır.