Rusya ve BDT’de İş Yaparken Karşılaşılabilecek Riskler ve Korunma Yolları
Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Türk girişimciler için birçok fırsat sunarken, bazı iş riskleri de içermektedir. Bu yazıda, girişimcilerin işlerini güvence altına almak için bilmesi gereken temel koruma yöntemleri ve devlet destekleri ele alınacaktır.
İş Denetimlerine Yönelik Moratoryum
Rus hükümeti, işletmelerin daha istikrarlı çalışmasını sağlamak amacıyla planlı denetimlere yönelik bir moratoryum uygulamaktadır. Ancak, bu düzenleme tüm işletmeleri kapsamamaktadır.
- Moratoryumun uzatılması: Rusya Federasyonu Hükümeti’nin 10 Mart 2023 tarihli 372 sayılı kararnamesine göre, işletmelere yönelik planlı denetimlerin moratoryumu 2030 yılına kadar uzatılmıştır. Ancak, yüksek risk grubuna giren işletmeler bu kapsama dahil değildir.
- Plansız denetimler: Plansız denetimler, tüketici şikayetleri, çalışanların başvuruları, acil durum riskleri veya diğer belirleyici faktörler nedeniyle uygulanabilmektedir. Ayrıca, ulaşım güvenliği ve ürünlerin etiketleme kurallarının ihlali durumlarında savcılığın onayı olmadan denetimler düzenlenebilir.
İş Risklerini En Aza İndirme Yöntemleri
Her girişimci, işini olası risklere karşı koruma altına almak için çeşitli önlemler almalıdır.
- Risk analizi: İşletmeler, potansiyel risk faktörlerini düzenli olarak analiz etmeli ve bunların iş üzerindeki etkilerini değerlendirmelidir. Başlıca iş riskleri şu şekilde kategorize edilir:
- Dış faktörlere bağlı riskler
- Hukuki riskler
- Operasyonel riskler
- Sosyal riskler
- Mali riskler
- Sigorta: Riskleri minimize etmenin etkili yollarından biri sigortadır. İşletmeler, mülk sigortası, sorumluluk sigortası ve kapsamlı iş koruma paketlerini değerlendirebilir. Örneğin, bazı bankalar ve sigorta şirketleri “İş Koruma” paketleri sunarak girişimcileri beklenmedik olaylara karşı güvence altına almaktadır.
Devlet Destekleri
Rus hükümeti, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) büyümesini teşvik etmek için çeşitli destek programlarını hayata geçirmektedir.
- Ulusal proje: 2025 yılı itibarıyla “Etkili ve Rekabetçi Ekonomi” adı verilen ulusal proje aktif olacaktır. Bu proje kapsamında, girişimcilik için elverişli bir ortam yaratmak amaçlanmaktadır.
- Destek bütçesi: Küçük işletmelere 2030 yılına kadar toplam 308,8 milyar ruble finansman sağlanacaktır.
- Destek hedefleri: Devlet destek programlarının başlıca hedefleri arasında:
- Öncelikli ekonomik sektörlerin gelişmesini teşvik etmek
- Yerel üretim teknolojilerine yönelimi artırmak
- İşletmeleri daha büyük kategorilere yükseltmeyi teşvik etmek
Siber Güvenlik Önlemleri
Günümüzde, iş dünyasında siber güvenlik giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle Rusya’daki işletmeler, siber tehditlere karşı kendilerini korumak için belli başlı güvenlik önlemlerini almalıdır.
- Siber güvenlik: 2023 yılında Rus şirketlerinin karşılaştığı siber saldırıların ortalama maliyeti 20 milyon ruble olarak tahmin edilmektedir. İşletmeler, siber güvenlik departmanlarına yeterli kaynak ayırmalı, yerli bilişim güvenliği (IB) çözümlerini kullanmalı ve iş ortaklarının bilişim altyapısını dikkatle incelemelidir.
- Yerli siber güvenlik çözümlerine geçiş: Rusya Federasyonu Devlet Başkanı’nın 250 sayılı kararnamesine göre, belirli sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin 1 Ocak 2025 tarihine kadar tamamen yerli siber güvenlik çözümlerine geçmesi gerekmektedir.
Türk Girişimciler İçin Öneriler
Rusya ve BDT pazarında iş yapmayı planlayan Türk girişimciler için aşağıdaki adımlar önerilmektedir:
- Rusya’nın iş mevzuatını detaylıca inceleyerek, KOBİ’lere yönelik destek programlarından faydalanma imkanlarını değerlendirmek.
- İşletmenin karşılaşabileceği potansiyel riskleri analiz etmek ve sigorta poliçeleri aracılığıyla bu riskleri minimize etmek.
- Siber güvenlik konusunda yatırım yaparak, yerel bilişim güvenlik çözümlerini benimsemek ve iş ortaklarının veri güvenliğini değerlendirmek.
Bu bilgiler, Türk girişimcilerin Rusya ve BDT pazarlarında iş yaparken daha güvenli adımlar atmasına yardımcı olacaktır.